یک کارشناس صنعت خودرو ضمن تشریح آخرین وضعیت بازار خودرو در سایه تداوم شرایط جنگی و نوسانات ارزی، تأکید کرد که بازارها در شرایط عدم قطعیت شدید قرار دارند و اکنون قیمتها خودرو با دلار ۲۵۰ هزار تومانی در بازار آزاد قیمت گذاری شدهاند، اما در صورتی که بلاتکلیفی و جنگ فرسایشی ادامه یابد، حبابهای قیمتی موجود نه تنها تخلیه نخواهد شد بلکه به واقعیتهای ماندگار اقتصادی تبدیل خواهند شد.
امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت و بازار خودرو در گفتوگو با اقتصاد ۲۴، با اشاره به نوسانات اخیر قیمت خودرو و ریسکهایی که جنگ ایجاد کرده، گفت: «هنوز شرایط جنگی تمام نشده و مشخص نیست فرآیند به چه سمتی پیش خواهد رفت. در چنین شرایطی، پارامترهای عدم قطعیت بهشدت زیاد است و بازارها معمولاً بر اساس پیشبینیهای جمعی و تحلیلهای لحظهای واکنش نشان میدهند که لزوماً هم عملیاتی و ماندگار نیستند. گاهی قیمتهایی در بازار اعلام میشود که در واقعیت امکان خرید یا فروش با آنها وجود ندارد و کاهش قیمتی که امروز در بازار خودرو ثبت شد نیز تقریباً چنین خاصیتی دارد.»
غیرممکن بودن بازگشت به قیمتهای سال گذشته
وی با مقایسه شرایط ارزی سال گذشته و امسال افزود: «سال گذشته اتفاق بزرگی در اقتصاد رخ داد. نرخ ارز صنعتی از کانال ۷۰ هزار تومان به محدوده ۱۴۰ هزار تومان رسید که نشاندهنده دو برابر شدن قیمتها است. مقایسه قیمتهای فعلی با اوایل سال گذشته غیرممکن است. چراکه هزینه تمامشده تولید صنعتی حداقل دو برابر شده است. حتی ارز مبادلهای ۱۴۰ هزار تومانی نیز اکنون به سختی یافت میشود و اگر هم باشد، حجم آن بسیار محدود است؛ بنابراین مبنا قرار دادن قیمتهای سال گذشته برای تحلیل بازار امروزی کاملاً اشتباه است.»
این کارشناس بازار خودرو با اشاره به وضعیت نرخ ارز در بازار آزاد و تأثیر آن بر بخش تولید خودرو خاطرنشان کرد: «در حال حاضر نرخ ارز در بازار آزاد از کانال ۱۴۰ هزار تومان به حدود ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تومان رسیده است. از سوی دیگر، محدودیتهای ارزی اجازه نمیدهد تولیدکنندگان به راحتی از ارز آزاد استفاده کنند و همین مسئله موجب شد در سه ماهه نخست امسال شاهد افت ۳۵ درصدی تولید باشیم. مشکل اصلی ما در حال حاضر نبود یا محدودیت شدید ارز است.»
تحلیل حباب قیمتی دلار و خودرو
کاکایی در خصوص پیشبینیهای اقتصادی از قیمت واقعی دلار و نحوه شکلگیری حباب در بازار خودرو توضیح داد: «برخی پیشبینیهای اقتصادی، قیمت واقعی دلار را در کانالهای بالاتری ارزیابی میکنند و همین فاصله میان نرخ واقعی و نرخهای کشفشده در بازار است که حباب را شکل میدهد. به عنوان مثال، در شرایطی که دلار آزاد در محدوده ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تومان نوسان میکند، در برخی قیمتگذاریهای بازار خودرو، دلار با نرخ ۲۵۰ هزار تومان محاسبه میشود. فاصله میان دلار ۱۸۰ تومانی تا ۲۵۰ تومانی دقیقاً همان حبابی است که در بازار خودرو به وجود آمده است.»
وی ادامه داد: «نباید انتظار داشت که این حبابهای قیمتی به این راحتی تخلیه شوند یا بترکند. برای تحلیل درست باید دید سیاستگذاران چه مسیری را پیش میگیرند و نرخ دلار آزاد به کدام سمت میرود.»
هشدار نسبت به فرسایشی شدن جنگ
این کارشناس صنعت خودرو با ابراز نگرانی از طولانی شدن شرایط بحرانی جنگ گفت: «بازارها در ریسک بسیار بزرگی قرار دارند. اگر صلح واقعی رخ دهد، حبابهای قیمتی میترکند و قیمتها کاهش مییابند، اما اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، این حبابها نترکیده و به واقعیت جدید اقتصاد تبدیل میشوند.»
کاکایی تأکید کرد: «نگرانی اصلی من این است که شرایط جاری مانند جنگ روسیه و اوکراین فرسایشی و چندساله شود. فعلاً نزدیک به چهار ماه و نیم است که در این وضعیت قرار داریم و چشمانداز روشنی از پایان جنگ دیده نمیشود و مسیرهای توافق کاملاً مسدود به نظر میرسند. ظاهراً مسئولان تصور میکنند این شرایط بهزودی تمام میشود، در حالی که ممکن است اینگونه نباشد.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «اگر شرایط فرسایشی شود، با توجه به گلوگاههای مرزی و مباحث تامین کالا و ارز، باید روشهای مدیریتی را تغییر داد. در حال حاضر شرایط برای سرمایهگذاران عادی بسیار پرریسک و خطرناک است. زیرا بازار هر لحظه ممکن است با ریزش ناگهانی یا جهش شدید مواجه شود؛ اتفاقی که مشابه آن را در افت یکباره بورس در سال ۱۳۹۹ تجربه کردیم.»
